അജയ്യമായ യുഎസ് യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ ഇറാൻ വെടിവച്ചിട്ടത് എങ്ങനെ?

ഗൾഫ് മേഖലയിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടെയാണ് അമേരിക്കയെ ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട് ഇറാൻ്റെ അപ്രതീക്ഷിത പ്രത്യാക്രമണം ഉണ്ടായത്. അമേരിക്കൻ വ്യോമസേനയുടെ അഭിമാനമായ രണ്ട് അത്യാധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങളാണ് ഇറാൻ സേന വെടിവച്ചിട്ടത്. ഇറാൻ വ്യോമാതിർത്തിയിൽ വെച്ച് എഫ്-15ഇ സ്ട്രൈക്ക് ഈഗിൾ വിമാനവും, കുവൈത്ത് അതിർത്തിക്ക് സമീപത്തുവെച്ച് എ-10 വാർതോഗ് വിമാനവുമാണ് ആക്രമണത്തിൽ തകർന്നത്. എഫ്-15 വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പൈലറ്റിനെ അമേരിക്കൻ പ്രത്യേക സേന രക്ഷപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും കാണാതായ രണ്ടാമത്തെ പൈലറ്റിനായി വ്യാപകമായ തിരച്ചിൽ തുടരുകയാണ്. അതേസമയം, തകർന്ന എ-10 വിമാനത്തിൽ നിന്നും പൈലറ്റ് ഇജക്റ്റ് ചെയ്ത് അത്ഭുതകരമായി രക്ഷപ്പെട്ടു.

റഡാറുകൾ ഇല്ലാതെ ലക്ഷ്യം കണ്ടത് എങ്ങനെ?

മുൻപ് നടന്ന വ്യോമാക്രമണങ്ങളിൽ ഇറാൻ്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധ റഡാർ സംവിധാനങ്ങളെല്ലാം അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ചേർന്ന് ഏതാണ്ട് പൂർണമായും തകർത്തിരുന്നു. എന്നിട്ടും അമേരിക്കൻ വിമാനങ്ങളെ കൃത്യതയോടെ വീഴ്ത്തിയത് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധരെ അമ്പരപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ റഡാറുകൾക്ക് പകരം, വിമാനങ്ങളുടെ എൻജിനുകൾ പുറന്തള്ളുന്ന കടുത്ത ചൂടും (താപ വികിരണം) ഘർഷണവും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ഇലക്ട്രോ-ഒപ്റ്റിക്കൽ/ഇൻഫ്രാറെഡ് (EO/IR) പാസീവ് സെൻസറുകളാണ് ഇറാൻ ഉപയോഗിച്ചത്. വലിയ റഡാറുകൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ തോളിൽ വഹിച്ച് പ്രയോഗിക്കാവുന്ന (MANPADS) മിസൈലുകളാകാം ഇതിനായി പ്രയോഗിച്ചത്. കൂടാതെ, അമേരിക്കൻ വിമാനങ്ങൾ വളരെ താഴ്ന്ന് പറന്നതും ഇത്തരം ഹ്രസ്വദൂര മിസൈലുകൾക്ക് ലക്ഷ്യം എളുപ്പമാക്കി.

സ്റ്റെഫാൻ-ബോൾട്ട്സ്മാൻ, വിയൻസ് എന്നീ ഭൗതികശാസ്ത്ര നിയമങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, എൻജിനിലെ ചൂട് നിർദ്ദിഷ്ട ഇൻഫ്രാറെഡ് തരംഗദൈർഘ്യത്തിലുള്ള പ്രകാശമായി മാറുന്നത് ഇത്തരം മിസൈലുകൾ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയും. ഈ താപ സ്രോതസ് കണ്ടെത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ, വിമാനം സഞ്ചരിക്കുന്ന ദിശ മുൻകൂട്ടി കണക്കാക്കി 'പ്രൊപ്പോർഷണൽ നാവിഗേഷൻ' (Proportional Navigation) എന്ന രീതിയിലൂടെ അവ വിമാനത്തെ കൃത്യമായി പിന്തുടർന്ന് തകർക്കുന്നു.

ഇത്തരം ഹീറ്റ്-സീക്കിങ് മിസൈലുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ പൈലറ്റുമാർ 'ഫ്ലെയറുകൾ' (Flares) എന്ന പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ് പ്രയോഗിക്കാറുള്ളത്. ജെറ്റ് എൻജിനുകളേക്കാൾ ഉയർന്ന താപനിലയിൽ കത്തുന്ന ഫ്ലെയറുകൾ പുറന്തള്ളുമ്പോൾ, അവ വിമാനത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ചൂടുള്ള മറ്റൊരു ഇൻഫ്രാറെഡ് സ്രോതസായി മാറുന്നു. ഇത് മിസൈലുകളിലെ സെൻസറുകളെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുകയും, വിമാനത്തിന് പകരം ഫ്ലെയറുകൾക്ക് പിന്നാലെ പോകാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതേസമയം തന്നെ പൈലറ്റ് വിമാനത്തിന്റെ എൻജിൻ വേഗത കുറച്ച് സ്വന്തം താപനില കുറയ്ക്കുകയും മിസൈലാക്രമണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

വെല്ലുവിളിയായി മാറിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനം

യുദ്ധമുഖത്ത് കാണാതായ എഫ്-15 പൈലറ്റിനെ കണ്ടെത്താനുള്ള അമേരിക്കൻ സേനയുടെ ശ്രമങ്ങളും വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണ് നേരിടുന്നത്. വളരെ അപകടകരമായ സാഹചര്യത്തിൽ തിരച്ചിലിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് അമേരിക്കൻ ബ്ലാക്ക് ഹോക്ക് ഹെലികോപ്റ്ററുകൾക്ക് നേരെയും ഇറാൻ വെടിയുതിർത്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ ചില അമേരിക്കൻ സൈനികർക്ക് പരിക്കുകൾ സംഭവിച്ചെങ്കിലും, ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ സുരക്ഷിതമായി അമേരിക്കൻ ബേസിൽ തിരിച്ചെത്തി.

ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ സംഭവം

കഴിഞ്ഞ 23 വർഷത്തിനിടെ ഇതാദ്യമായാണ് യുദ്ധമുഖത്ത് ഒരു അമേരിക്കൻ യുദ്ധവിമാനം ശത്രുക്കൾ വെടിവച്ചിടുന്നത്. 2003ൽ ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിലാണ് ഇതിന് മുൻപ് ഒരു അമേരിക്കൻ യുദ്ധവിമാനം നഷ്ടപ്പെട്ടത്. ഇറാൻ്റെ സൈനിക ശേഷിയും റഡാർ സംവിധാനങ്ങളും പൂർണമായും തകർന്നെന്ന് അമേരിക്ക ആവർത്തിച്ച് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന് കനത്ത തിരിച്ചടി നൽകാൻ ഇറാൻ ഇപ്പോഴും പ്രാപ്തരാണെന്നാണ് ഈ സംഭവം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ അപകടസാധ്യതകൾ വർധിക്കുന്നത് അമേരിക്കക്ക് മുന്നിൽ വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.