ഇറാൻ യുദ്ധം: സമാധാന കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ച് ട്രംപും പെസഷ്കിയാനും, ഹോർമുസ് തുറക്കും

തെഹ്‌റാൻ: പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങൾക്ക് വലിയൊരു അറുതി വരുത്തിക്കൊണ്ട് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാന്റെ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസഷ്കിയാനും സമാധാന ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. ഇരു നേതാക്കളും ഡിജിറ്റലായാണ് ഈ താൽക്കാലിക കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്. അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാനെതിരെ നടത്തിവന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണ് ഈ പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കം.

ലെബനാനിലെ യുദ്ധവിരാമവും ഈ ധാരണാപത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. നാളെ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധി സംഘങ്ങൾ ജനീവയിൽ ഒത്തുചേരുമെങ്കിലും അവിടെ പ്രത്യേക ഒപ്പുവെക്കൽ ചടങ്ങുകൾ ഉണ്ടാകില്ല. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ലംഘനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും കൂടുതൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കാനും ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭരണാധികാരികൾ തന്നെയാണ് കരാറിൽ നേരിട്ട് ഒപ്പുവെച്ചിരിക്കുന്നത്. 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും അന്തിമ കരാറിൽ എത്തിച്ചേരുമെന്നാണ് ധാരണാപത്രത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഈ കരാർ നിലവിൽ വന്നതായി പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയും ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു.

തങ്ങൾ സൈനികമായി നേടിയ വിജയങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ നടന്നതെന്നും, അതിനാൽ തികഞ്ഞ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും കരുത്തോടെയുമാണ് ഇറാൻ ഈ കരാറിനെ സമീപിച്ചതെന്നും ഇറാന്റെ ചീഫ് നെഗോഷ്യേറ്ററും പാർലമെന്റ് സ്പീക്കറുമായ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫ് വ്യക്തമാക്കി. യുദ്ധമുഖത്തെ വിജയങ്ങൾ രാജ്യത്തിന് അനുകൂലമായ നിയമപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ രേഖകളാക്കി മാറ്റേണ്ടത് വരുംതലമുറകൾക്ക് കൂടി അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിച്ചു. ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ 'ഇർന', പ്രസിഡന്റ് പെസഷ്കിയാൻ കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ ട്രംപ് വേഴ്സായിൽ വെച്ച് കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കുന്ന വിഡിയോ എക്സിൽ പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ട് ഈ നീക്കത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഇത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാനും വരും ദിവസങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഊർജ വില കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. അതേസമയം, ഹിസ്ബുല്ല തലവൻ നയീം ഖാസിം ഈ കരാറിനെ ഒരു 'വലിയ വിജയം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇസ്രായേലുമായുള്ള ചർച്ചകൾ കേവലം പരസ്പര സുരക്ഷയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങണമെന്നും, ഹിസ്ബുല്ലയുടെ ആയുധം വെയ്ക്കൽ പോലുള്ള ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങൾ ഈ ചർച്ചകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

അതേസമയം, ഈ ധാരണാപത്രം ഇസ്രായേലിൽ രാഷ്ട്രീയ-പ്രത്യയശാസ്ത്ര വ്യത്യാസങ്ങൾക്കതീതമായി കടുത്ത അമർഷത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അമേരിക്കയെ പ്രേരിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഇസ്രായേൽ ലക്ഷ്യമിട്ട ഒന്നുപോലും ഈ കരാറിലില്ല എന്നതാണ് അവരുടെ പ്രധാന നിരാശ. ഇറാന്റെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ ശേഷിയോ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ഉൽപ്പാദനമോ തടയാൻ ഈ കരാറിൽ വ്യവസ്ഥയില്ല. കൂടാതെ മേഖലയിലെ മറ്റ് സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളുമായുള്ള ഇറാന്റെ ബന്ധം പൂർണമായി അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇതിൽ കൃത്യമായ നിർദേശമില്ല. എല്ലാറ്റിലുമുപരി, ഇറാൻ സർക്കാരിനെ താഴെയിറക്കുമെന്ന പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ ഇസ്രായേൽ ജനതയ്ക്കുള്ള വാഗ്ദാനവും ഇതോടെ ഇല്ലാതായി.

ലെബനാനിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ ഇസ്രായേൽ പൊതുസമൂഹവും ഭരണകൂട പങ്കാളികളും വിസമ്മതിക്കുമ്പോൾ, തന്നോട് അതൃപ്തിയിലുള്ള ട്രംപിനെ പിണക്കാതിരിക്കാൻ നെതന്യാഹു കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. തെക്കൻ ലെബനാനിലെ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കുക എന്നതൊഴിച്ചാൽ പൂർണമായ പിന്മാറ്റത്തിന് ഇസ്രായേൽ ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല. കരാർ നിലവിൽ വന്നിട്ടും ലെബനാനിൽ ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ആക്രമണം തുടരുന്നതായാണ് വിവരം.

14 ഇന ധാരണാപത്രത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ

• യുദ്ധവിരാമം: ലെബനാൻ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ യുദ്ധമുഖങ്ങളിലും സൈനിക നടപടികൾ ഉടനടിയും ശാശ്വതമായും അവസാനിപ്പിക്കുക. പരസ്പരം യാതൊരുവിധ ആക്രമണങ്ങളും പാടില്ല.
• പരമാധികാരം മാനിക്കുക: ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരമുള്ള പരമാധികാരത്തെയും അതിർത്തികളെയും ബഹുമാനിക്കുക. ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഒരുതരത്തിലുമുള്ള ഇടപെടലുകൾ പാടില്ല.
• അന്തിമ കരാർ സമയം: പരമാവധി 60 ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അന്തിമ സമാധാന കരാറിൽ എത്തിച്ചേരാൻ ഇരു രാജ്യങ്ങളും ബാധ്യസ്ഥരാണ് (പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ ഈ സമയം നീട്ടാവുന്നതാണ്).
• നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കൽ: അമേരിക്ക ഇറാനെതിരെയുള്ള നാവിക ഉപരോധം ഉടൻ അവസാനിപ്പിക്കുകയും, 30 ദിവസത്തിനകം കപ്പൽ ഗതാഗതം പൂർവ്വസ്ഥിതിയിലാക്കുകയും ചെയ്യും. അന്തിമ കരാറിന് ശേഷം 30 ദിവസത്തിനകം ഇറാന്റെ സമീപപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കും.
• ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കൽ: പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് മുതൽ ഒമാൻ കടൽ വരെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷിതമായ സഞ്ചാരത്തിന് ഇറാൻ 60 ദിവസത്തേക്ക് യാതൊരു സാമ്പത്തിക ഈടാക്കലുകളുമില്ലാതെ അനുമതി നൽകും.
• പുനർനിർമാണ ഫണ്ട്: ഇറാന്റെ പുനർനിർമാണത്തിനും സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനുമായി പ്രാദേശിക പങ്കാളികളുമായി ചേർന്ന് കുറഞ്ഞത് 300 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന്റെ ഒരു സമഗ്ര സാമ്പത്തിക പാക്കേജ് അമേരിക്ക രൂപീകരിക്കും.
• ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കൽ: ഇറാനുമേൽ നിലവിലുള്ള യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെയും മറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളുടെയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ ഉപരോധങ്ങളും അന്തിമ കരാറിലെ സമയക്രമം അനുസരിച്ച് അമേരിക്ക പൂർണമായി പിൻവലിക്കും.
• ആണവപദ്ധതികളിലെ തീരുമാനം: സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയത്തിന്റെ ഭാവിയും ഇറാന്റെ ആണവ ആവശ്യങ്ങളും അന്തിമ കരാറിൽ കൃത്യമായി നിർവചിക്കും. തങ്ങൾ ആണവായുധം നിർമിക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ ഈ ധാരണാപത്രത്തിൽ ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
• തൽസ്ഥിതി തുടരൽ: അന്തിമ കരാർ ഒപ്പുവെക്കുന്നത് വരെ നിലവിലെ തൽസ്ഥിതി തുടരും. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതികൾ വികസിപ്പിക്കില്ല, അമേരിക്ക പുതിയ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയോ മേഖലയിൽ സൈനിക വിന്യാസം വർധിപ്പിക്കുകയോ ഇല്ല.
• എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഇളവുകൾ: ഉപരോധങ്ങൾ പൂർണമായി നീക്കുന്നത് വരെ, ഇറാന്റെ അസംസ്കൃത എണ്ണ, പെട്രോകെമിക്കൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കയറ്റുമതിക്കും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബാങ്കിങ്-ഇൻഷുറൻസ് സേവനങ്ങൾക്കുമായി യുഎസ് ട്രഷറി വകുപ്പ് ഉടൻ തന്നെ പ്രത്യേക ഇളവുകൾ നൽകും.
• മരവിപ്പിച്ച ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുനൽകൽ: ചർച്ചകളുടെ പുരോഗതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ മരവിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഇറാന്റെ ഫണ്ടുകളും ആസ്തികളും സ്വതന്ത്രമാക്കുകയും ഇറാന്റെ സെൻട്രൽ ബാങ്കിന് അവ ഉപയോഗിക്കാൻ പൂർണ അനുമതി നൽകുകയും ചെയ്യും.
• അന്തിമ കരാർ ചർച്ചകൾ: 4, 5, 10, 11 എന്നീ വകുപ്പുകളിലെ വ്യവസ്ഥകൾ കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തിയ ശേഷം മാത്രം ബാക്കി കാര്യങ്ങളിൽ അന്തിമ കരാറിനായുള്ള ചർച്ചകളിലേക്ക് ഇരു രാജ്യങ്ങളും കടക്കും.
• സമാധാന ഉടമ്പടിയുടെ ബാധ്യത: മേഖലയിലെ സ്ഥിരതയും സമാധാനവും മുൻനിർത്തി, ഒപ്പുവെച്ച ഈ വ്യവസ്ഥകൾ പൂർണമായും പാലിക്കാൻ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ സഖ്യകക്ഷികൾക്കൊപ്പം ബാധ്യസ്ഥരായിരിക്കും.