ഡൽഹിയിലെ പ്രസിദ്ധമായ ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് നിർമിച്ചതാര്? എങ്ങനെയാണ് ആ പേര് വന്നത്?

ഡൽഹി: ഷാജഹാനാബാദ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പഴയ ഡൽഹിയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള തിരക്കേറിയ ഒരു മാർക്കറ്റാണ് ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക്. എല്ലാ വർഷവും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വിനോദസഞ്ചാരികളും നാട്ടുകാരും സന്ദർശിക്കുന്ന ഈ ചരിത്രപ്രധാനമായ മാർക്കറ്റ് ഏകദേശം 375 വർഷം പഴക്കമുള്ളതാണെന്നും പ്രശസ്ത മുഗൾ ചക്രവർത്തി തന്റെ മകൾക്ക് വേണ്ടി നിർമിച്ചതാണെന്നും നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് നിർമ്മിച്ചത് ആരാണ്?

ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം അഞ്ചാമത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഷാജഹാൻ എഡി 1650-ൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ആഗ്രയിൽ നിന്ന് ഇന്നത്തെ പഴയ ഡൽഹി നഗരത്തിലേക്ക് മാറ്റിയപ്പോഴാണ് ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് സ്ഥാപിച്ചത്. ഷാജഹാൻ തന്റെ പുതിയ തലസ്ഥാനത്തെ ഷാജഹാനാബാദ് എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യുകയും തലസ്ഥാന നഗരത്തിലെ കേന്ദ്ര വിപണിയായി ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഷാജഹാന്റെ മകൾ ജഹനാര ബീഗത്തിന് ഷോപ്പിംഗ് വളരെ ഇഷ്ടമായിരുന്നുവെന്നും ഡൽഹിയിലെ വിവിധ വിപണികളിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാറുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു. മകളുടെ 'ഹോബി'യെക്കുറിച്ച് മനസിലാക്കിയ ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി പഴയ ഡൽഹിയിലെ ലാൽ ക്വിലയ്ക്ക് (ചെങ്കോട്ട) മുന്നിൽ ഒരു മുഴുവൻ മാർക്കറ്റും സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ചാന്ദ്നി ചൗക്ക് മാർക്കറ്റിന്റെ നിർമാണം 1650-ലാണ് ആരംഭിച്ചത്. മുഗൾ തലസ്ഥാനത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള തിരക്കേറിയതും എന്നാൽ സൗന്ദര്യാത്മകവുമായ ഒരു വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായി ജഹനാര ബീഗം വ്യക്തിപരമായി ഗ്രാൻഡ് ബസാർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. 1500-ലധികം ബിസിനസുകൾ മാർക്കറ്റിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉറുദു ബസാർ, ജോഹ്രി ബസാർ, അഷ്‌റഫി ബസാർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നാല് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി ചാന്ദ്നി ചൗക്ക് വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. യമുന നദിയിലെ വെള്ളം മാർക്കറ്റിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി നിർമിച്ച ഒരു കനാലിലൂടെ ഒഴുകി ബസാറിനു സവിശേഷവും സൗന്ദര്യാത്മകവുമായ ഒരു പ്രഭാവലയം നൽകുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് എന്ന് പേരിട്ടത്?

തുടക്കത്തിൽ ഷാജഹാനാബാദ് ബസാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവിടം പിന്നീട് 'മൂൺലൈറ്റ് സ്ക്വയർ' എന്ന് അർഥം വരുന്ന 'ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക്' എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. മധ്യ കനാലിലൂടെ ഒഴുകുന്ന യമുന വെള്ളത്തിൽ ചന്ദ്രപ്രകാശം പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നതിനെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഷാജഹാന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചാന്ദ്‌നി ചൗക്ക് വെറുമൊരു വിപണി എന്നതിലുപരി മുഗൾ തലസ്ഥാനത്തെ പ്രമുഖ വാണിജ്യ, സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു. മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വമ്പിച്ച സമ്പത്തിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സവിശേഷമായ പ്രത്യേക മാതൃകയിലാണ് അതിന്റെ കടകൾ ക്രമീകരിച്ചിരുന്നത്. കൂടാതെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വ്യാപാരികളെ മാർക്കറ്റ് ആകർഷിച്ചു.