വിശ്വവേദിയിൽ പന്തുരുളുമ്പോൾ ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിപ്ലവത്തിനാണ് കായികലോകം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. 32 ടീമുകളിൽ നിന്നും 48 ടീമുകളിലേക്ക് ഫിഫ ലോകകപ്പ് വികസിപ്പിച്ചതോടെ ടൂർണമെന്റിന്റെ ആവേശം മാത്രമല്ല, അതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം തന്നെ മാറിമറിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. വമ്പൻ ശക്തികളുടെ കുത്തകയായിരുന്ന ഫുട്ബോൾ ലോകത്തേക്ക് 'അണ്ടർഡോഗുകൾ' വലിയ സ്വപ്നങ്ങളുമായി കടന്നുവരുന്ന കാഴ്ചയാണ് പുതിയ ഫോർമാറ്റ് സമ്മാനിക്കുന്നത്.
ടീമുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിച്ചതോടെ മത്സരക്രമത്തിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഫിഫ വരുത്തിയിരിക്കുന്നത്. നാല് ടീമുകൾ വീതമുള്ള 12 ഗ്രൂപ്പുകളായാണ് പ്രാഥമിക ഘട്ടം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ഗ്രൂപ്പിലെയും ആദ്യ രണ്ട് സ്ഥാനക്കാരും, ഒപ്പം ഏറ്റവും മികച്ച എട്ട് മൂന്നാം സ്ഥാനക്കാരും ചേരുന്ന പുതിയ നോക്കൗട്ട് റൗണ്ടായ 'റൗണ്ട് ഓഫ് 32' ആണ് പ്രധാന സവിശേഷത. ഇതോടെ മത്സരങ്ങളുടെ ആകെ എണ്ണം 64ൽ നിന്നും 104 ആയി ഉയർന്നു. ഈ നീണ്ട പോരാട്ടം ചെറിയ ടീമുകൾക്ക് വലിയ അട്ടിമറികൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ തുറന്നുനൽകുന്നു.
മുൻകാലങ്ങളിൽ ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, വടക്കേ അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ നിന്ന് വളരെ കുറഞ്ഞ ടീമുകൾക്ക് മാത്രമാണ് ലോകകപ്പ് യോഗ്യത ലഭിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ മാറ്റം ജോർദാൻ, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, ഹെയ്തി, കുറസാവോ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ആദ്യമായി ലോകവേദിയിൽ തങ്ങളുടെ കരുത്ത് തെളിയിക്കാൻ വഴിതുറന്നു. വലിയ ടീമുകൾക്കെതിരെ കളിക്കാനും ആഗോള ശ്രദ്ധ നേടാനും ഇത് അവരെ സഹായിക്കുന്നു. ബ്രസീലും ജർമനിയും അടക്കമുള്ള വമ്പന്മാർക്കെതിരെ മൊറോക്കോയും കേപ് വെർഡെയും പോലുള്ള ടീമുകൾ മികച്ച പ്രകടനം പുറത്തെടുക്കുന്നത് ഇതിന് അടിവരയിടുന്നു.
സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും
ലോകകപ്പ് യോഗ്യത എന്നത് കേവലം കളിയിലെ നേട്ടം മാത്രമല്ല, ആ രാജ്യങ്ങളിലെ ഫുട്ബോളിന്റെ വളർച്ചയെ തന്നെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. യോഗ്യത നേടുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വൻ തുകകളും ആഗോള സ്പോൺസർഷിപ്പുകളും ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ ഫുട്ബോൾ അക്കാദമികളുടെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും വികസനത്തിന് ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇത് വരുംതലമുറയിലെ മികച്ച കളിക്കാരെ വാർത്തെടുക്കാൻ സഹായകരമാകും. ഫുട്ബോൾ വിപണിയുടെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണമാണ് ഇതിലൂടെ യഥാർഥത്തിൽ നടക്കുന്നത്.
ഗുണനിലവാര തകർച്ചയെന്ന വിമർശനവും വെല്ലുവിളികളും
ടീമുകളുടെ എണ്ണം കൂട്ടിയതിനെതിരെ കടുത്ത വിമർശനങ്ങളും ഉയരുന്നുണ്ട്. കൂടുതൽ ടീമുകൾ വരുന്നതോടെ മത്സരങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ഗുണനിലവാരം കുറയുമെന്നും വലിയ മാർജിനിലുള്ള തോൽവികൾക്ക് ഇത് കാരണമാകുമെന്നുമാണ് ഒരു വിഭാഗം വാദിക്കുന്നത്. കൂടാതെ മത്സരങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടിയതോടെ കളിക്കാരുടെ ജോലിഭാരം അഥവാ 'പ്ലെയർ ഫറ്റീഗ്' വർധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ക്ലബുകൾ പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും, ഫുട്ബോളിനെ കേവലം യൂറോപ്പിന്റെയും തെക്കേ അമേരിക്കയുടെയും മാത്രം കുത്തകയാക്കാതെ യഥാർഥ അർഥത്തിൽ ഒരു 'ലോകകപ്പ്' ആക്കി മാറ്റാൻ ഈ വിപുലീകരണത്തിന് കഴിയുമെന്നാണ് ഫിഫയും അനുകൂലിക്കുന്നവരും വിശ്വസിക്കുന്നത്.
48 ടീമുകളുടെ ഈ പുതിയ ഫോർമാറ്റ് വെറുമൊരു പരിഷ്ക്കാരമല്ല. മറിച്ച്, ലോക ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രത്തെയും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെയും എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിമറിക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു പുതിയ യുഗപ്പിറവിയാണ്. അണ്ടർഡോഗുകളുടെ അട്ടിമറി വിജയങ്ങളും വീറും വാശിയും നിറഞ്ഞ പോരാട്ടങ്ങളും ഫുട്ബോൾ പ്രേമികൾക്ക് വരും ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ആവേശം സമ്മാനിക്കുമെന്നുറപ്പാണ്.