അത്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽ നങ്കൂരമിട്ടു കിടക്കുന്ന, കേവലം ആറ് ലക്ഷം മാത്രം മനുഷ്യർ അധിവസിക്കുന്ന ഒരു കൊച്ചു ദ്വീപസമൂഹമാണ് കേപ് വെർഡെ. ലോകകപ്പ് കാൽപന്തുകളിയുടെ വലിയ വേദിയിലേക്ക് ആദ്യമായി അവർ എത്തുമ്പോൾ, ആരും അവർക്ക് വലിയ സാധ്യതകളൊന്നും കൽപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, അത്ലാന്റയിലെ മെഴ്സിഡസ്-ബെൻസ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യന്മാരായ സ്പെയിൻ എന്ന വൻകരയെ വിറപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ആ കൊച്ചുകപ്പൽ ലോകകപ്പ് ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു സുവർണ അധ്യായം രചിച്ചു. ഫുട്ബോൾ കേവലം ഒരു കളിയല്ല, അതൊരു രാജ്യത്തിന്റെ സംഗീതവും സംസ്കാരവും അതിജീവനവുമാണെന്ന് തെളിയിച്ച 90 മിനിറ്റുകളായിരുന്നു.
അരങ്ങേറ്റ മത്സരത്തിൽ തന്നെ സ്പാനിഷ് വമ്പന്മാരെയാണ് കേപ് വെർഡെയ്ക്ക് നേരിടാനുണ്ടായിരുന്നത്. അലറിയടുക്കുന്ന സ്പാനിഷ് ആക്രമണങ്ങളെ നെഞ്ചുവിരിച്ചു നേരിടുന്ന പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഉരുക്കുകോട്ടയാണ് പിന്നീട് ഫുട്ബോൾ ലോകം കണ്ടത്. 24ൽ പരം ഷോട്ടുകളാണ് സ്പാനിഷ് പട ഉതിർത്തത്. ഫെറാൻ ടോറസിന്റെ ഒരു തകർപ്പൻ ഷോട്ട് ക്രോസ്ബാറിൽ തട്ടിമടങ്ങിയപ്പോൾ മൈക്കൽ ഒയാർസബാലും അയ്മെറിക് ലാപോർട്ടും നടത്തിയ മുന്നേറ്റങ്ങളെല്ലാം കേപ് വെർഡെയുടെ പ്രതിരോധത്തിൽ തട്ടിത്തകർന്നു. സ്പെയിനിന്റെ യുവസൂപ്പർതാരം ലാമിൻ യമാൽ 70-ാം മിനിറ്റിൽ കളത്തിലിറങ്ങിയിട്ടും കേപ് വെർഡെയുടെ പ്രതിരോധക്കോട്ട തകർക്കാനായില്ല. 90-ാം മിനിറ്റിൽ കേപ് വെർഡെയുടെ ഡിനെ ബോർജസ് തൊടുത്തുവിട്ട ഒരു വെടിയുണ്ട ഹെഡർ സ്പാനിഷ് ഗോളി ഉനായ് സിമോൺ അത്ഭുതകരമായി തടഞ്ഞില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ചരിത്രം ഇതിലും വലുതായേനെ.
കണ്ണീർ വീണ ഗ്ലൗസുകൾ; കാവൽമാലാഖയായ വൊസിഞ്ഞ
മത്സരത്തിലെ 'മാൻ ഓഫ് ദി മാച്ച്' പുരസ്കാരം നേടിയത് പോർച്ചുഗലിലെ രണ്ടാം ഡിവിഷനിൽ കളിക്കുന്ന വൊസിഞ്ഞ എന്ന 40കാരനായ ഗോളിയായിരുന്നു. ഏഴ് അതിമാനുഷിക സേവുകളുമായി സ്പാനിഷ് പടയുടെ മുന്നിൽ വലിയൊരു മതിലായി മാറിയ അദ്ദേഹം അവസാന വിസിൽ മുഴങ്ങിയപ്പോൾ മൈതാനത്ത് പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു. എന്നാൽ ആ കണ്ണീർ ചരിത്രം കുറിച്ചതിന്റെ ആനന്ദാശ്രുക്കൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. താൻ ലോകകപ്പ് വേദിയിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഹീറോയായി മാറുന്ന ഈ അസുലഭ മുഹൂർത്തം നേരിൽ കാണാൻ സാധിക്കാതെ പോയ പ്രിയപ്പെട്ട അമ്മയെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കടവും ആ കണ്ണുകളിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു.
വൊസിഞ്ഞയുടെ അമ്മയ്ക്ക് അമേരിക്കയിലെ അത്ലാന്റ സ്റ്റേഡിയത്തിലേക്ക് വരാൻ കഴിയാതിരുന്നത് ദൂരക്കൂടുതൽ കൊണ്ടായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ കർശനമായ വിസാ നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടായിരുന്നു. കാബോ വെർഡെ പൗരന്മാർ അമേരിക്കൻ വിസയ്ക്ക് അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ വിസാ ഫീസിന് പുറമെ 15,000 ഡോളർ സെക്യൂരിറ്റി ബോണ്ടായി കെട്ടിവെക്കണമെന്ന പുതിയ നിയമമാണ് ആ അമ്മയ്ക്ക് വിലങ്ങുതടിയായത്. ഇത്രയും വലിയ തുക സമയത്തിന് കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ ആ അമ്മയുടെ യാത്ര പാതിവഴിയിൽ മുടങ്ങി.
'എന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഞാൻ ഈ നിമിഷത്തിന് വേണ്ടിയാണ് അധ്വാനിച്ചത്, 25-ാം വയസിലാണ് ഞാൻ പ്രൊഫഷണലായി കളിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത് തന്നെ. ഈ നേട്ടങ്ങളുടെ നിമിഷത്തിൽ അമ്മ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലെന്നു ഞാൻ അതിയായി ആഗ്രഹിച്ചുപോയി...' മത്സരശേഷമുള്ള വൊസിഞ്ഞയുടെ ഈ വാക്കുകൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഫുട്ബോൾ പ്രേമികളുടെ ഹൃദയമുരുക്കി.
അതിജീവനത്തിന്റെ കാൽപ്പാടുകൾ
ഇതൊരു കേവലം വ്യക്തിഗത പ്രകടനമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ കൂട്ടായ്മയുടെ വിജയമായിരുന്നു. അയർലൻഡിൽ ജനിച്ചുവളർന്ന, ലിങ്ക്ഡ്-ഇൻ വഴി വന്ന ടീം സെലക്ഷൻ സന്ദേശം വ്യാജമാണെന്ന് കരുതി ആദ്യം ഒഴിവാക്കിയ പിക്കോ ലോപ്പസ് എന്ന പ്രതിരോധനിരക്കാരന്റെ കഥയും ഇതിനൊപ്പം ചേർത്തുവായിക്കേണ്ടതാണ്. ഷാംറോക്ക് റോവേഴ്സിൽ കളിക്കുന്ന പിക്കോയുടെ 98 വയസുകാരനായ മുത്തച്ഛൻ സ്വന്തം നാട്ടിലിരുന്നാണ് കൊച്ചുമകന്റെ ചരിത്രപ്രകടനം കണ്ടത്. സ്പാനിഷ് താരം ഡാനി ഒൽമോയെ തടയാൻ 88-ാം മിനിറ്റിൽ പിക്കോ നടത്തിയ സ്ലൈഡിങ് ബ്ലോക്ക് കളിക്കളത്തിലെ വീരോചിത മുഹൂർത്തങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു.
'ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം ഞങ്ങളുടെ കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യമാണ്' എന്ന് വൊസിഞ്ഞ പറയുമ്പോൾ, കേപ് വെർഡെയുടെ കോച്ച് ബുബിസ്റ്റ അത് കൃത്യമായി അടിവരയിടുന്നു: 'ഇത് ഞങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു രൂപകമാണ്; പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച് മുന്നേറാനുള്ള ഞങ്ങളുടെ കരുത്ത്.' ലോകകപ്പ് വേദിയിലെ കേവലമൊരു സമനിലയ്ക്കും ഒരു പോയിന്റിനുമപ്പുറം, തങ്ങളുടെ ഹൃദയവും ആത്മാവും മൈതാനത്ത് സമർപ്പിച്ച ഒരു കൂട്ടം പോരാളികളുടെ ഐതിഹാസിക ഗാഥയായി കേപ് വെർഡെയുടെ ഈ അരങ്ങേറ്റം ലോകകപ്പ് ചരിത്രത്തിൽ എന്നും തിളങ്ങിനിൽക്കും.