മരുന്ന് വാങ്ങുമ്പോൾ അതിന്റെ പാക്കറ്റിൽ വ്യത്യസ്തമായ മാർക്കുകൾ, ലേബലുകൾ തുടങ്ങിയവ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? നമ്മൾ ഒരു മെഡിക്കൽ സ്റ്റോറിൽ നിന്ന് മരുന്ന് വാങ്ങുമ്പോൾ പാക്കറ്റിലെ അക്ഷരങ്ങൾക്കോ മറ്റ് അടയാളങ്ങൾക്കോ പലപ്പോഴും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകാറില്ലെങ്കിലും ഈ അടയാളങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അത്തരത്തിലൊന്നാണ് മരുന്ന് സ്ട്രിപ്പുകൾക്ക് മുകളിലെ ചുവന്ന വര.
മരുന്ന് സ്ട്രിപ്പുകൾക്ക് കുറുകെ ലംബമായി കാണുന്ന ചുവന്ന വര കേവലം ഒരു ഡിസൈൻ അല്ല, മറിച്ച് രോഗികളുടെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം നടപ്പിലാക്കിയ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് ചിഹ്നമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ 'റെഡ് ലൈൻ ക്യാമ്പയിൻ' എന്ന പേരിലാണ് ഈ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. സാധാരണക്കാർക്ക് ഡോക്ടറുടെ കുറിപ്പടിയില്ലാതെ ലഭിക്കേണ്ട മരുന്നുകളും അല്ലാത്തവയും തമ്മിൽ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ നിറം നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
മരുന്ന് പാക്കറ്റിൽ ചുവന്ന വര ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് അർഥമാക്കുന്നത്, ആ മരുന്ന് ഒരു അംഗീകൃത ഡോക്ടറുടെ കുറിപ്പടി ഇല്ലാതെ മെഡിക്കൽ ഷോപ്പുകൾ വിൽക്കാൻ പാടില്ല എന്നാണ്. പ്രധാനമായും ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ, ഉയർന്ന വീര്യമുള്ള വേദനസംഹാരികൾ, ഉറക്കഗുളികകൾ, സൈക്കോട്രോപിക് മരുന്നുകൾ എന്നിവയുടെ സ്ട്രിപ്പുകളിലാണ് ഈ വര കാണപ്പെടുന്നത്. ഇത്തരം മരുന്നുകൾ സ്വയം ചികിത്സയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ശരീരത്തിന് വലിയ ആഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാലുടൻ മെഡിക്കൽ സ്റ്റോറിൽ പോയി സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം മരുന്നുകൾ വാങ്ങി കഴിക്കുന്ന ശീലം നമ്മുടെ ഇടയിൽ വ്യാപകമാണ്. ഈ പ്രവണതയ്ക്ക് തടയിടുകയും സുരക്ഷിതമായ മരുന്ന് ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കുകയുമാണ് ഈ വരയുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം.
ആഗോളതലത്തിൽ ആരോഗ്യരംഗം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണികളിലൊന്നായ 'ആന്റിമൈക്രോബയൽ റെസിസ്റ്റൻസ്' തടയുന്നതിൽ ഈ ചുവന്ന വരയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. ഒരു ചെറിയ അസുഖത്തിന് പോലും അനാവശ്യമായി ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ രോഗാണുക്കൾ ആ മരുന്നിനെ അതിജീവിക്കാൻ പഠിക്കുന്നു. പിന്നീട് ഗുരുതരമായ രോഗബാധ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതേ മരുന്ന് കഴിച്ചാലും രോഗം ഭേദമാകാത്ത അവസ്ഥ ഇത് സംജാതമാക്കുന്നു. ഇത്തരം മരുന്നുകളുടെ അശാസ്ത്രീയമായ ഉപയോഗം വഴി ഭാവിയിൽ സാധാരണ പനിയും മുറിവുകളും പോലും ചികിത്സിച്ചു ഭേദമാക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം ഉണ്ടായേക്കാം എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്.
ചുവന്ന വരയുള്ള മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ രോഗികൾ ചില കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഡോക്ടർ നിർദേശിച്ച കൃത്യമായ അളവിൽ മാത്രം മരുന്ന് കഴിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. മരുന്ന് കഴിച്ച് പകുതിയാകുമ്പോൾ അസുഖം മാറിയെന്ന് തോന്നി സ്വയം ചികിത്സ നിർത്തുന്നത് വളരെ അപകടകരമാണ്. ശരീരത്തിലെ രോഗാണുക്കൾ പൂർണമായും നശിക്കാത്ത പക്ഷം അവ കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവരാൻ ഇത് കാരണമാകും. അതുപോലെ തന്നെ, പാക്കറ്റിൽ ചുവന്ന വരയുള്ള മരുന്നുകൾ ഒരിക്കലും മറ്റൊരു വ്യക്തിക്ക് നിർദേശിക്കാനോ പങ്കുവെക്കാനോ പാടുള്ളതല്ല. ഓരോരുത്തരുടെയും ശരീരപ്രകൃതിയും രോഗാവസ്ഥയും വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ഡോക്ടറുടെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടം അനിവാര്യമാണ്.
മരുന്ന് വാങ്ങുമ്പോൾ ചുവന്ന വരയ്ക്ക് പുറമെ കാലാവധി കഴിയുന്ന തീയതി, സൂക്ഷിക്കേണ്ട താപനില തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളും നാം ശ്രദ്ധിക്കണം. മെഡിക്കൽ ഷോപ്പുടമകൾ ഡോക്ടറുടെ കുറിപ്പടിയില്ലാതെ ഇത്തരത്തിലുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ഉപഭോക്താക്കൾ എന്ന നിലയിൽ നാം അനാവശ്യമായി ഇത്തരം മരുന്നുകൾക്കായി നിർബന്ധം പിടിക്കരുത്. ശരിയായ മരുന്ന് ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് വഴി ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കും.
ചുരുക്കത്തിൽ, മരുന്ന് പാക്കറ്റിലെ ചുവന്ന വര എന്നത് ഒരു ഉപഭോക്താവ് എന്ന നിലയിൽ നിങ്ങളുടെ അവകാശവും ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ്. ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശമില്ലാതെ ഈ മരുന്ന് കഴിക്കരുതെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയെന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ആരോഗ്യവാനായ ഒരു സമൂഹത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനായി ഇത്തരം സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മരുന്നുകളുടെ ശാസ്ത്രീയമായ ഉപയോഗം ജീവൻ രക്ഷിക്കുമെങ്കിൽ, തെറ്റായ ഉപയോഗം നമ്മുടെ ആരോഗ്യത്തെ തകർക്കുമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ നമ്മൾ തയ്യാറാകണം.