ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. മുതിർന്നവരെന്നോ കുട്ടികളെന്നോ വ്യത്യാസമില്ലാതെ എല്ലാവരും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിന്റെ വലയത്തിലാണ്. എന്നാൽ, വളർന്നുവരുന്ന കുട്ടികളിൽ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം അങ്ങേയറ്റം ഗൗരവകരമാണ്. ലോകം മുഴുവൻ ഒരു വിരൽത്തുമ്പിൽ എത്തിക്കുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ കുട്ടികളുടെ അറിവ് വർധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, അവയുടെ അമിതമായ ഉപയോഗം ഒരു തരം ലഹരിയായി മാറുന്നത് ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആരോഗ്യവിദഗ്ധരെ ആശങ്കയിലാക്കുന്നു. കുട്ടികളുടെ ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ വളർച്ചയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ഈ പ്രവണതയെ കൃത്യസമയത്ത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രതിരോധിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
ഒരു കുട്ടി സ്മാർട്ട്ഫോണിന് അടിമയാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ചില പ്രത്യേക പെരുമാറ്റ രീതികൾ നിരീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ഫോൺ കയ്യിലില്ലാത്ത നേരങ്ങളിൽ കുട്ടി അകാരണമായി അസ്വസ്ഥത പ്രകടിപ്പിക്കുകയോ, ദേഷ്യപ്പെടുകയോ, വാശി പിടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് അഡിക്ഷന്റെ പ്രകടമായ ലക്ഷണമാണ്. ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങാൻ പോകുന്നതിന് മുൻപും ഫോൺ നിർബന്ധമാണെന്ന അവസ്ഥ വരുന്നത് അപകടകരമാണ്. കൂടാതെ, വീടിന് പുറത്തുപോയി സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം കളിക്കുന്നതിലോ കുടുംബാംഗങ്ങളുമായി സംസാരിക്കുന്നതിലോ താല്പര്യം കാണിക്കാതെ, എപ്പോഴും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് മാത്രം ഒതുങ്ങിക്കൂടാൻ കുട്ടി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് മാതാപിതാക്കൾ ഗൗരവമായി കാണണം. ഉറക്കക്കുറവ്, പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരിക, ഹോബികളിലുള്ള താല്പര്യം നഷ്ടപ്പെടുക എന്നിവയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെ അമിത ഉപയോഗം കുട്ടികളുടെ ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നു. ദീർഘനേരം ഒരേയിരുപ്പിലിരുന്ന് ഫോൺ നോക്കുന്നത് കുട്ടികളിൽ വ്യായാമക്കുറവിനും അതുവഴി അമിതവണ്ണത്തിനും കാരണമാകുന്നു. ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ കാഴ്ചശക്തി കുറയുന്നതിനും കണ്ണുകൾക്ക് അമിതമായ ആയാസം അനുഭവപ്പെടുന്നതിനും ഇത് ഇടയാക്കും. കൂടാതെ, സ്ക്രീനിൽ നിന്നുള്ള നീല വെളിച്ചം (Blue light) ഉറക്കത്തിന് സഹായിക്കുന്ന മെലറ്റോണിൻ എന്ന ഹോർമോണിന്റെ ഉൽപാദനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ ഉറക്കത്തിന്റെ ദൈർഘ്യവും ഗുണനിലവാരവും കുറയ്ക്കുകയും പകൽ സമയങ്ങളിൽ അവരെ തളർച്ചയുള്ളവരാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
മാനസികമായ ആഘാതങ്ങൾ ഇതിലും വലുതാണ്. കുട്ടികളുടെ തലച്ചോറിന്റെ വികാസം നടക്കുന്ന പ്രായത്തിൽ അമിതമായ സ്ക്രീൻ സമയം അവരുടെ ഏകാഗ്രതയെയും ഓർമശക്തിയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ ഗെയിമുകളിലെയും വീഡിയോകളിലെയും അതിവേഗത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ കുട്ടികളുടെ ക്ഷമ നശിപ്പിക്കുകയും അവരെ പെട്ടെന്ന് പ്രകോപിതരാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സൈബർ ലോകത്തെ ചതിക്കുഴികളും അക്രമവാസനയുള്ള ഉള്ളടക്കങ്ങളും കുട്ടികളുടെ സ്വഭാവ രൂപീകരണത്തെ തെറ്റായ രീതിയിൽ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം. ഇത് സാമൂഹികമായ ഒറ്റപ്പെടലിലേക്കും വൈകാരികമായ അസ്ഥിരതയിലേക്കും അവരെ നയിക്കുന്നു.
സ്മാർട്ട്ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കുട്ടികൾ നേരിടുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന ഭീഷണിയാണ് സൈബർ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ. ഇന്റർനെറ്റിലെ ചതിക്കുഴികളെക്കുറിച്ചോ സ്വകാര്യതയെക്കുറിച്ചോ വലിയ ധാരണയില്ലാത്ത കുട്ടികൾ സൈബർ ബുള്ളിയിങിനും അപരിചിതരുടെ ചൂഷണങ്ങൾക്കും ഇരയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. തങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളും വിവരങ്ങളും എന്നെന്നേക്കുമായി ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് നിലനിൽക്കുമെന്നും അവ ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടാമെന്നുമുള്ള അറിവ് കുട്ടികൾക്ക് നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അപരിചിതരുമായി സംസാരിക്കുന്നതിലെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഏത് തരം വെബ്സൈറ്റുകളാണ് സന്ദർശിക്കേണ്ടതെന്നും മാതാപിതാക്കൾ കുട്ടികളെ കൃത്യമായി ബോധവൽക്കരിക്കണം.
വീടുകൾക്ക് പുറമെ വിദ്യാലയങ്ങൾക്കും ഈ വിഷയത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനുണ്ട്. സഹപാഠികൾക്കിടയിലെ 'പിയർ പ്രഷർ' (Peer Pressure) പലപ്പോഴും കുട്ടികളെ സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്ക് ഫോൺ ഉണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ തനിക്കും അത് വേണമെന്ന് കുട്ടി വാശി പിടിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും ആരോഗ്യകരമായ മൊബൈൽ ഉപയോഗവും സ്കൂൾ പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാകണം. അധ്യാപകർ കുട്ടികളുമായി ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും സർഗാത്മകമായ വായനയിലേക്കും കായിക വിനോദങ്ങളിലേക്കും അവരെ തിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യണം. വിദ്യാലയങ്ങളിൽ സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതും ഒരു പരിധി വരെ ഗുണകരമാണ്.
ഈ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്ന് കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാൻ മാതാപിതാക്കളുടെ സജീവമായ ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണ്. ഒന്നാമതായി, മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം സ്മാർട്ട്ഫോൺ ഉപയോഗത്തിൽ നിയന്ത്രണം വരുത്തി കുട്ടികൾക്ക് നല്ല മാതൃകയാകണം. കുട്ടികളുടെ മുൻപിൽ എപ്പോഴും ഫോൺ നോക്കി ഇരിക്കുന്നത് അവർക്ക് തെറ്റായ സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. വീട്ടിൽ 'ഡിജിറ്റൽ ഫ്രീ' സമയങ്ങളും സ്ഥലങ്ങളും നിശ്ചയിക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന്, ഭക്ഷണസമയത്തും കിടപ്പുമുറിയിലും ഫോണുകൾ പൂർണമായും ഒഴിവാക്കുക. കുട്ടികൾക്ക് ഫോൺ ഉപയോഗിക്കാൻ കൃത്യമായ സമയക്രമം നിശ്ചയിച്ചു നൽകുകയും അത് പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയും വേണം. അവർക്ക് താൽപര്യമുള്ള മറ്റ് വിനോദങ്ങളിൽ-അതായത് ചിത്രം വരയ്ക്കുക, വായന, കായികാഭ്യാസങ്ങൾ എന്നിവയിൽ-ഏർപ്പെടാൻ പ്രോത്സാഹനം നൽകണം.
മാതാപിതാക്കളും കുട്ടികളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം ശക്തമാക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ പരിഹാരമാർഗം. ദിവസവും കുട്ടികളോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കുകയും അവരുടെ വിശേഷങ്ങൾ ചോദിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുക. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഗുണദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവരോട് സംസാരിക്കുക. ഫോണിനേക്കാൾ വലിയൊരു ലോകം പുറത്തുണ്ടെന്ന് അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുക. സാങ്കേതികവിദ്യയെ പൂർണ്ണമായും നിരോധിക്കുന്നതിന് പകരം, അതിനെ എങ്ങനെ വിവേകപൂർവ്വം ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് അവരെ പഠിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. കരുതലോടും കൃത്യമായ ആസൂത്രണത്തോടും കൂടി ഇടപെട്ടാൽ നമ്മുടെ കുട്ടികളെ ഡിജിറ്റൽ അഡിക്ഷന്റെ കെണിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനും ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ഭാവി അവർക്ക് ഉറപ്പാക്കാനും നമുക്ക് സാധിക്കും.