ഭോപ്പാലിലെ അവസാന നവാബ് ഹമീദുല്ല ഖാന്റെ പേരിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പേര് മാറ്റാൻ നഗരസഭ നീക്കം

ഭോപ്പാൽ: ഭോപ്പാലിലെ അവസാനത്തെ നവാബായിരുന്ന സർ ഹമീദുല്ല ഖാന്റെ പേരിലുള്ള മൂന്ന് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പേര് മാറ്റാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രമേയം ഭോപ്പാൽ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ അംഗീകരിച്ചു. ഹമീദിയ ഹോസ്പിറ്റൽ, ഹമീദിയ കോളേജ്, ഹമീദിയ സ്കൂൾ എന്നിവയാണ് പെരുമാറ്റത്തിന് വിധേയമാക്കുക.

കോർപ്പറേഷൻ പ്രസിഡന്റ് കിഷൻ സൂര്യവംശി പറയുന്നതനുസരിച്ച് ജൂണിൽ പ്രമേയം പാസാക്കുകയും പിന്നീട് തുടർനടപടികൾക്കായി മുനിസിപ്പൽ കമീഷണർക്ക് അയക്കുകയും ചെയ്തു. 'ഞങ്ങൾ ഈ നിർദ്ദേശം ഔദ്യോഗികമായി കമീഷണർക്ക് അയച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ സംസ്ഥാന സർക്കാരും ഉടൻ തന്നെ പേര് മാറ്റത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കും.' കിഷൻ സൂര്യവംശി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിനോട് പറഞ്ഞു.

'ഇതിന് പിന്നിൽ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ഭോപ്പാലിന്റെ അവസാന നവാബായിരുന്ന ഹമീദുല്ല ഖാന്റെ പേരിലാണ് ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭോപ്പാൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമാകാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന്റെ വൻ പ്രക്ഷോഭത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ ഭോപ്പാലിന് കൈമാറേണ്ടിവന്നു. അത്തരമൊരു വ്യക്തിയുടെ പേരിൽ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് എന്തിനാണ് പേര് നൽകേണ്ടത്?' ഈ നീക്കത്തിനുള്ള പ്രചോദനം വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട് കിഷൻ സൂര്യവംശി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

നഗരസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷം ഈ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. സുതാര്യതയില്ലാതെയാണ് പ്രമേയം പാസാക്കിയതെന്ന് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ഷാബിസ്ത സാക്കി ആരോപിച്ചു. 'അജണ്ടയിൽ ഒരു നിർദ്ദേശവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞങ്ങൾ ചീഫ് സെക്രട്ടറിക്ക് പരാതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു ചർച്ചയും നടന്നില്ല. അവർ ഇത് രഹസ്യമായി പാസാക്കി.' പ്രതിപക്ഷം പറഞ്ഞു.

ഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള മൾട്ടിസ്പെഷ്യാലിറ്റി ടെർഷ്യറി കെയർ ടീച്ചിംഗ് സൗകര്യമുള്ള ഹാമിദിയ ഹോസ്പിറ്റൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രിൻസ് ഓഫ് വെയിൽസ് കിംഗ് എഡ്വേർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ മെൻ എന്ന പേരിലാണ് സ്ഥാപിതമായത്. 1927 ന് മുമ്പുള്ള ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ പിന്നീട് നഗരത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായി മാറിയ ഒരു കെട്ടിടത്തിൽ വെറും 25 കിടക്കകളുമായി ഇത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ഇത് വികസിപ്പിക്കുകയും ഫത്തേഗഡ് കോട്ടയിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പിന്നീടുള്ള ദശകങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വികസനങ്ങൾ നടന്നു.

ഭോപ്പാൽ റിയാസത് കാ ഇതിഹാസ് (1722–1949) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ രചയിതാവും ചരിത്രകാരനായ ഷാനവാസ് ഖാനും പേരുമാറ്റത്തിനെതിരെ കോടതിയെ സമീപിക്കാനിരിക്കുകയാണ്. 1949 ൽ ഇന്ത്യയിൽ ചേർന്ന നവാബ് ഹമീദുല്ല 300 ലധികം സ്ഥാപനങ്ങൾ നിർമിക്കുകയും അവ ഇന്ത്യക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്ത് സ്വതന്ത്ര ഭരണത്തിനായുള്ള വികാരം ഭോപ്പാലിലെ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ലയന കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കുന്നത് രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഭരണപരമായ സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ട അദ്ദേഹം പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഒരു സ്കൂളും നിർമിച്ചു.