ഇത്തിരി ദൂരം നടക്കുമ്പോഴേക്കും ശ്വാസമെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവരാണ് മിക്കയാളുകളും. ഇരുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിലുള്ളവർക്ക് പോലും ഇത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകളുള്ളതായി പരാതി പറയാറുണ്ട്. പടികൾ കയറിയിറങ്ങാനും, നടക്കാനും തുടങ്ങി ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമായി വരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ കിതച്ചു കിതച്ച് അങ്ങനെ നിന്നുപോകാറുണ്ട് മിക്കവരും. ഇതെന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ?
നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമുറയാണ് പടികൾ കയറുക എന്നത്. എന്നാൽ, ഒന്നോ രണ്ടോ നിലകൾ കയറുമ്പോഴേക്കും അമിതമായ കിതപ്പ് അനുഭവപ്പെടുകയും ശ്വാസമെടുക്കാൻ പ്രയാസം നേരിടുകയും ചെയ്യുന്നത് പലരും പ്രായത്തിന്റെയോ അല്ലെങ്കിൽ വ്യായാമക്കുറവിന്റെയോ ലക്ഷണമായി കണ്ട് പലപ്പോഴും നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയാറുണ്ട്. എന്നാൽ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി ഇത് അത്ര നിസ്സാരമല്ല, വെറുമൊരു തളർച്ചയെന്നതിന് അപ്പുറം നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുടെ ആദ്യകാല സൂചനയാകാമെന്ന് ശ്വാസകോശ രോഗവിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും ഹൃദയത്തിന്റെയും പേശികളുടെയും ഏകോപിതമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ മാത്രമേ ആയാസരഹിതമായി പടികൾ കയറാൻ സാധിക്കൂ. ഇതിൽ എവിടെയെങ്കിലും തടസങ്ങൾ നേരിടുമ്പോഴാണ് ശരീരം കിതപ്പിലൂടെ അസ്വസ്ഥത പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്.
ഗുരുത്വാകർഷണ ബലത്തിന് എതിരായി ശരീരത്തെ ഉയർത്തുന്ന പ്രക്രിയയായതിനാൽ പടികൾ കയറുന്നത് ശരീരത്തിന് ഒരു മിതവ്യായാമത്തിന് തുല്യമായ ആയാസം നൽകുന്നു. ഈ സമയത്ത് പേശികൾക്ക് കൂടുതൽ ഓക്സിജൻ ആവശ്യമായി വരികയും അത് എത്തിച്ചുനൽകാനായി ശ്വാസകോശവും ഹൃദയവും കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ആരോഗ്യവാനായ ഒരാളിൽ ഈ മാറ്റം ശരീരം തന്നെ ക്രമീകരിക്കുമെങ്കിലും, ഉള്ളിൽ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുള്ളവരിൽ ഇത് ശ്വാസംമുട്ടലായി മാറുന്നു. പടികൾ കയറുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ഈ കിതപ്പിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങളെ നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.
ആദ്യത്തെയും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ കാരണം ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ തടസങ്ങളാണ്. വിശ്രമവേളകളിൽ യാതൊരു ലക്ഷണവും പ്രകടമാകാത്ത ആസ്ത്മ, സിഒപിഡി (COPD - Chronic Obstructive Pulmonary Disease) തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളുടെ പ്രാരംഭ ലക്ഷണം അധ്വാനിക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന കിതപ്പാണ്. ശ്വസനനാളികൾ ചുരുങ്ങുന്നതിലൂടെ ആവശ്യത്തിന് വായു ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് എത്താതിരിക്കുന്നത് ഇതിന് കാരണമാകുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ശ്വാസകോശത്തിലെ കലകൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന തകരാറുകൾ (Interstitial Lung Disease) ഓക്സിജൻ രക്തത്തിലേക്ക് കലരുന്നതിനെ തടസപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതുമൂലം അൽപം അധ്വാനിക്കുമ്പോഴേക്കും ശ്വാസം കിട്ടാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടാകുന്നു.
രണ്ടാമത്തെ ഘടകം ഹൃദയാരോഗ്യമാണ്. ഹൃദയത്തിന് ആവശ്യമായ രക്തം പമ്പ് ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ വരുന്ന അവസ്ഥ, ഹൃദയത്തിലെ വാൽവുകളുടെ തകരാറുകൾ അല്ലെങ്കിൽ കൊറോണറി ആർട്ടറി രോഗങ്ങൾ എന്നിവയും പടികൾ കയറുമ്പോഴുള്ള കിതപ്പിന് പിന്നിലുണ്ടാകാം. പേശികൾക്ക് ആവശ്യമായ രക്തം ലഭ്യമാക്കാൻ ഹൃദയം പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ ശ്വാസംമുട്ടൽ അനുഭവപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, രക്തത്തിലെ ഹീമോഗ്ലോബിന്റെ അളവ് കുറയുന്ന അനീമിയ അഥവാ വിളർച്ചയുള്ളവരിലും ഓക്സിജൻ വഹിക്കാനുള്ള ശേഷി കുറവായതിനാൽ ചെറിയ ആയാസം പോലും വലിയ ക്ഷീണമായി അനുഭവപ്പെടും.
ഈ ലക്ഷണം എപ്പോൾ ഗൗരവമായി കാണണം എന്നത് പ്രധാനമാണ്. പെട്ടെന്നുണ്ടായ മാറ്റം, കിതപ്പിനോടൊപ്പം നെഞ്ചുവേദന, തലകറക്കം, കാലിലെ വീക്കം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ ഒട്ടും വൈകാതെ ഡോക്ടറെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. സ്പൈറോമെട്രി പോലുള്ള ശ്വാസകോശ പരിശോധനകൾ, ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം അറിയാനുള്ള എക്കോ കാർഡിയോഗ്രഫി, രക്തത്തിലെ ഓക്സിജന്റെ അളവ് പരിശോധിക്കാനുള്ള മെഥേഡ് എന്നിവയിലൂടെ യഥാർഥ കാരണം കണ്ടെത്താനാകും. ഇതിനുപുറമെ ട്രെഡ്മിൽ ടെസ്റ്റ് വഴിയും വ്യായാമവേളയിൽ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതികരണം മനസ്സിലാക്കാം.
പടികൾ കയറുമ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്ന ശ്വാസംമുട്ടൽ നമ്മുടെ ജീവിതശൈലിയിലെ പോരായ്മയോ, ചിലപ്പോൾ ചികിത്സ ആവശ്യമുള്ള ഒരു രോഗത്തിന്റെ സൂചനയോ ആകാം. പ്രായം കൂടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സ്വാഭാവിക ക്ഷീണമെന്നു കരുതി ഇതിനെ അവഗണിക്കുന്നത് ഭാവിയിൽ ഹൃദയാഘാതങ്ങളിലേക്കോ ശ്വാസകോശ സ്തംഭനത്തിലേക്കോ നയിച്ചേക്കാം. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണക്രമം, ചിട്ടയായ വ്യായാമം എന്നിവയോടൊപ്പം ശരീരത്തിന്റെ ഇത്തരം സൂചനകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു കൃത്യസമയത്ത് വൈദ്യസഹായം തേടുന്നത് ദീർഘായുസ്സിനും മികച്ച ആരോഗ്യത്തിനും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. നിസ്സാരമെന്നു തോന്നുന്ന ഒരു കിതപ്പ് നിങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള ശരീരത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ സന്ദേശമാണെന്ന് ഓർക്കുക.